İsrail, “Demir Kubbe (Iron Dome)” sistemiyle fiziksel tehditlere karşı etkili savunma sağlarken, siber savunma alanında da dünyanın en gelişmiş stratejik altyapılarından birine sahiptir. Özellikle İran gibi gelişen siber tehditlere karşı çok katmanlı ve hibrit bir siber güvenlik yapısı uygulamaktadır.
🧠 İsrail’in Demir Kubbe Dışı Siber Savunma Uygulamaları
1. 🛡️ “Cyber Dome” (Siber Kubbe)
2022’de İsrail Ulusal Siber Müdürlüğü (INCD) tarafından geliştirilen yeni nesil dijital savunma sistemi.
Amaç: Enerji altyapıları, bankacılık sistemleri, sağlık ve ulaşım gibi sivil kritik altyapıların devlet destekli siber saldırılara karşı korunması.
Gerçek zamanlı tehdit tespiti, önleyici algoritmalar ve AI destekli saldırı simülasyonları içerir.
2. 🕵️♂️ Unit 8200 (Aman’a bağlı siber istihbarat birimi)
İsrail’in en güçlü siber savaş birimi.
İran, Hamas, Hizbullah ve diğer aktörlerin şifreli haberleşmelerini çözme, zararlı yazılım saptama ve karşı saldırı operasyonları yürütme kapasitesine sahip.
“Stuxnet” (İran’ın nükleer tesislerine saldıran virüs) bu birimden çıkmıştı (ABD ile ortak).
3. 💻 Ulusal Siber Direktörlük (INCD)
Devlet düzeyinde tüm özel sektör ve kamu kuruluşlarına siber tehdit uyarısı, kriz müdahalesi, denetim yapma yetkisi vardır.
7/24 aktif tehdit izleme ve yapay zeka tabanlı saldırı erken uyarı ağı kurmuştur.
⚔️ 2025 İran–İsrail Savaşı’ndaki Siber Hamleler
İsrail’in Yaptığı:
İran’ın hava savunma sistemlerine sızma: “Shahed Shield” kod adlı operasyon ile bazı radar sistemleri devre dışı bırakıldı.
Tahran metro ağının 48 saatliğine devre dışı kalması.
İran devlet televizyonu yayınına siber müdahale.
Natanz nükleer tesisinde santrifüj hızlarının manipülasyonu (önemli gecikmelere yol açtı).
İran’ın Girişimleri:
İsrail’in bazı su ve elektrik dağıtım merkezlerine saldırı girişimleri (başarısız oldu).
Tel Aviv Menkul Kıymetler Borsası’na yönelik DDoS saldırısı (5 saatlik erişim kesintisi).
Hastane bilgi sistemlerine yönelik zararlı yazılım yayma (bazı hasta kayıtlarında hasar oluştu ama geri alındı).
🔐 Özel Sektörle İş Birliği
İsrail hükümeti, Check Point, NSO Group, Cybereason, Radware gibi özel firmalarla ortak savunma protokolleri geliştiriyor.
Kritik altyapılar, AI destekli ağ izleme araçlarıyla saldırıları başlamadan tespit edebilecek yapay zekâya dayalı önleme mekanizmalarına sahip.
2024’ten beri kuantum şifreleme (quantum key distribution – QKD) çalışmaları da başlatıldı.
📊 Savunma Katmanları Özet Tablosu
Katman
Açıklama
Siber Kubbe (Cyber Dome)
Sivil altyapılar için koruma sistemi
Unit 8200
Saldırı & istihbarat operasyonları (aktif siber savaş)
Yapay Zekâ Destekli İzleme
Ağ içi olağan dışı davranışları öğrenip önleyici algoritmalar
Sivil-Savunma Senaryoları
Hastaneler, ulaşım sistemleri gibi alanlarda tatbikatlar
Siber Savaş Doktrini
“Önleyici dijital saldırı” anlayışı resmî olarak benimsenmiştir
🎯 Sonuç
İsrail’in siber savunması, tıpkı hava savunması gibi çok katmanlı, öngörücü, yapay zekâ destekli ve saldırgan kapasiteyi de içeren bir yapıdadır. “Cyber Dome, fiziksel Demir Kubbe’nin dijital ikizidir” diyebiliriz.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun 3 Temmuz 2025 tarihinde açıkladığı Haziran ayı enflasyon verileri şu şekilde: 📈 TÜFE – Tüketici Fiyat Endeksi Ana Harcama Grupları (Yıllık Değişim) Grup Yıllık Değişim Gıda & Alkolsüz içecekler +%30,20 Ulaştırma +%27,72 Konut +%65,54 Çekirdek Enflasyon (B Göstergesi) ÜFE – Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi Yorum &...
ATM’den çektiği 20 bin TL şaşırttı! Diyarbakır’da bir vatandaş, ATM’den çektiği 20 bin TL’nin tüm banknotlarının sıralı seri numaralarına sahip olduğunu fark etti. Uzmanlar, fazla para basımının enflasyonu tetiklediği konusunda uyarıyor. Uzmanlar, fazla para basmanın piyasaya daha fazla para enjekte etmek anlamına geldiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: “Eğer piyasada para...
Haftanın üç günü çekilen Süper Loto’da bu akşam çekiliş heyecanı yaşandı. Merakla beklenen, Süper Loto çekilişi 21.30’da gerçekleşti. Bugün çekilen Süper Loto’da bilet sonucu sorgulama işlemleri başladı. İşte Süper Loto sonucu sorgulama ekranı… Salı, Perşembe ve Pazar günleri gerçekleşen Süper Loto çekilişinde heyecanlı bekleyiş sona erdi. Milli Piyango TV YouTube hesabından canlı yayınlanan Süper...
Türkiye’nin savunma sanayisinde SİHA’lara (Silahlı İnsansız Hava Araçları) füze entegre etme kabiliyeti, özellikle Bayraktar TB2, Bayraktar Akıncı ve Bayraktar Kızılelma ile büyük bir sıçrama yaşadı. Bu platformlar sadece roket değil, akıllı mühimmat, seyir füzesi ve yakın gelecekte hava-hava füzeleri taşıyabilecek kapasiteye ulaştı. Aşağıda her biri için detaylı analiz verilmiştir: 🛰️...
Ziraat Türkiye Kupası çeyrek final maçında Galatasaray, Fenerbahçe’yi deplasmanda 2-1 yenerek kupada yarı finale yükselmişti. Karşılaşmanın ardından Jose Mourinho’nun Okan Buruk’a yaptığı fiziksel müdahale gündem olurken, olayın perde arkası da ortaya çıktı. Maçın bitiş düdüğünün ardından Mourinho hakemlerin yanına giderek serzenişte bulundu. O sırada Okan Buruk da hakemlerin yanına geldi. Galatasaray’ın teknik patronu, Cihan Aydın’la tokalaşıp Mourinho’nun yanında İngilizce olarak...
Sinlice, Trabzon’un Şalpazarı ilçesine bağlı, Karadeniz’in sakin ve yaylalı mahallerinden biridir. İşte detaylı bilgiler: 📍 Konum ve Coğrafya 👥 Nüfus ve Yönetim 🌄 Yaşam Tarzı ve Kültür 🗺️ Altyapı ve Ulaşım 🧭 Köyden Mahalleye Geçiş Süreci ✅ Özet Sinlice; doğayla iç içe, yayla kültürünü yaşatan, küçük nüfuslu ve huzurlu bir...